Inspiratiemiddag 21 maart 2020: Heb moed en wees niet bang

 

Abdij van Berne Heeswijk-Dinther

 

Lezingen

door Manon Ossevoort (auteur van Het meisje en de tractor)

en zuster Holkje van der Veer (auteur van DrijfVeer, de angst voorbij)

en aansluitend een gesprek/interview.

 

Prijs: € 10,-
Info: www.berneboek.com
Aub reserveren: activiteiten@bernemedia.com

Resterende lezingen Albertinumgenootschap afgelast

Bisschop Gerard de Korte en dominicanes Joy van der Werf zijn twee van de vier sprekers in de nieuwe serie lezingen van het Nijmeegse Albertinumgenootschap, over waarden en tradities in christelijke context.

Waarden zijn de dieperliggende motieven voor onze houding in ons persoonlijk en maatschappelijk leven. Veel waarden zijn in beweging, hetgeen op talrijke manieren tot uitdrukking komt. Sommige waarden zijn in verval, andere komen terug. Bepaalde waarden willen wij handhaven.

Tradities hangen hiermee nauw samen. Traditie is het overdragen van geestelijk bezit en cultuurgoederen van generatie op genera­tie. Tradities worden nu eens geprezen, dan weer overboord gegooid.

In vier lezingen worden waarden en tradities vanuit diverse invalshoeken geanalyseerd en besproken, toegespitst op de christelijke context in onze samenleving. Ingegaan wordt op de dynamiek in rituelen – of afwezigheid ervan, op de vraag of de christelijke sociale leer wel of geen houvast biedt, hoe in de politiek de burgerlijke waarden al dan niet geherwaardeerd worden. De lezingencyclus wordt afgesloten met een persoonlijk verhaal van een dominicanes over de beleving van kerkelijke en religieuze tradities.

 

Oude en nieuwe rituelen: dynamiek en transformatie

Spreker: prof. dr. Paul Post, emeritus hoogleraar rituele studies Tilburg University
Datum: 5 maart 2020

Vanaf de lange jaren zestig van de vorige eeuw zijn we geconfronteerd met grote verschuivingen op het terrein van rituelen. Waar het leeglopen van de kerken voor de ene groep mensen bevrijdend was, liet het bij anderen een grote leegte achter. Dat vacuüm wordt inmiddels gevuld met nieuwe rituelen zoals seculiere begrafenissen en rituelen na rampen, maar ook met oude die zich konden handhaven of opnieuw opkwamen, zoals pelgrimages.

Hoe kunnen we die actuele dynamiek en transformaties van rituele repertoires in kaart brengen? Welke patronen zien we, en welke toe-eigeningen? Wat is er, letterlijk, in het spel?

 

Christelijke sociale leer in beweging

Spreker: Mgr. dr. Gerard de Korte, bisschop van ’s-Hertogenbosch
Datum: 12 maart 2020

De sociale leer van de katholieke kerk is een verzameling leerstellingen, die de kerk heeft ontwikkeld over vragen als armoede en rijkdom, economie, sociale instituties en de rol van de staat. Deze leer kreeg eind 19e eeuw vorm in de encycliek Rerum Novarum en heeft sindsdien diverse aanpassingen in formulering gehad, gebonden aan de maatschappelijke situatie, zoals duurzaam­heid in de encycliek Laudato Si.

De christelijke sociale leer heeft altijd nadruk gelegd op sociale verbanden. Elementen als menselijke waardigheid, solidariteit en subsidiariteit staan centraal. Ook vanuit het protestantisme zien we dezelfde elementen, zij het met accentverschillen. Vraag is wat de christelijke leer na de ontzuiling, in een tijd van individualisme en neoliberalisme, ons nog te vertellen heeft.

 

Pleidooi voor een (her)waardering van burgerlijke waarden

Spreker: drs. Pieter Jan Dijkman, directeur wetenschappelijk instituut van het CDA
Datum: 19 maart 2020

Waarom zijn burgerlijke waarden zo belangrijk? Waarden spelen een rol in onze politieke standpuntbepaling. Startend vanuit het christelijk mensbeeld verschijnt een samenlevingsideaal van burgers die zich verantwoordelijk voelen voor elkaar. De humaniseringsopdracht die daaruit volgt geeft ook de politiek een duidelijke opdracht, namelijk een bijdrage te leveren aan het oplossen van conflicten en het overbruggen van tegengestelde posities.

 

Traditie: ballast of rijkdom? Een verkenning in dominicaans perspectief

Spreker: Joy van der Werf o.p., dominicanes van Neerbosch
Datum: 26 maart 2020

Tradities: ballast of rijkdom? Hoe het ook zij, we kunnen niet zonder! Het woord ‘traditie’ is verbonden met het Latijnse werkwoord tradere, dat doorgeven betekent.

Tradities kunnen ons met elkaar verbinden, ze kunnen ons van elkaar vervreemden. Ze zorgen voor stabiliteit en kunnen ruzies teweegbrengen. We kunnen ze koesteren, kwijtraken, maar ook terugvinden.
Ze kunnen hun zeggingskracht voorgoed verliezen. Veel tradities, zeker ook kerkelijke, worden in onze tijd verschillend gewaardeerd en beleefd. Wat is nodig om elkaar te verstaan?

 

Algemene informatie

De lezingen worden op donderdag gehouden in de zijkapel van de Dominicuskerk te Nijmegen, uitsluitend bereikbaar via de hoofdingang aan het kerkplein, Prof. Molkenboerstraat 5.

De lezingen beginnen om 19.30 uur; na een koffiepauze rond 20.30 uur is er tot 21.30 uur gelegenheid om vragen te stellen en opmerkingen te maken. De lezingen zijn ook afzonderlijk te volgen. De entree bedraagt 7 euro. Er is een ringleiding beschikbaar.

Overleden: zuster Maria Teresa Koopman o.p

Gretha was de achtste in een gezin van 10 kinderen.

In november 1947 trad ze in bij de zusters Dominicanessen van Neerbosch.

Bij haar inkleding kreeg zij de naam zuster Teresa. Na haar professie, was zuster Teresa werkzaam als handwerkzuster in Blaricum, Obdam, Nijmegen en Langenboom. Ook in deze plaatsen gaf ze naailessen op VGLO-scholen. Intussen behaalde ze de akten K en U en het diploma lerares machineschrijven.                                                                                                                                                                           Toen de congregatie in 1965 een missie begon in Braziliё, behoorde zuster Teresa bij de eerste groep die werd uitgezonden. Daar begon ze  meteen met het leren van de Portugese taal.

Om les te kunnen geven in de haar bekende vakken, zoals naaien, knippen, handwerken behaalde ze in korte tijd de Braziliaanse diploma’s.

Haar aandacht ging uit naar de minderbedeelden, in het bijzonder naar meisjes en vrouwen. Ze begon met handwerkgroepjes, leerde de vrouwen knippen, naaien en borduren. Eveneens organiseerde ze cursussen voor kapster, pedicure, manicure en koken. Op deze manier leerde ze vrouwen in hun eigen onderhoud te voorzien.

 

In haar kleine auto ging ze naar de Braziliaanse krottenwijken, de zogenaamde Favelas,voor huisbezoeken en nam het initiatief moedergroepen op te richten.

Op verschillende plaatsen regelde ze de voorbereiding op de Eerste Communie.

 

Door haar werken temidden van de Braziliaanse bevolking leerde ze al gauw de uitdrukking kennen: Se Deus quiser – zo God het wil. Het werd haar levensmotto.

Door haar wilskracht, durf en vasthoudendheid heeft ze veel mogen betekenen en kunnen bereiken voor veel mensen, vaak in uitzichtloze situaties.

 

Ze bleef studeren en volgde de ene opleiding na de andere.  Met succes rondde ze een opleiding tot maatschappelijk werkster af en studeerde vervolgens catechese en theologie.

 

Na de terugkeer van de Nederlandse zusters eind jaren 80 bleef zuster Teresa in Brazilië. In 2013 kwam zij vanwege gezondheidsproblemen terug naar Nederland. Met haar hart en haar gedachten bleef ze in Braziliё.

 

Maandag 20 januari is ze rustig ingeslapen.

Overleden: zuster Maria Ernestine van den Hoven o.p.

Als kind wist Annie al dat ze later naar de missie wilde, om iets te kunnen doen aan hun moeilijke leefomstandigheden.

Na de lagere school te hebben doorlopen, volgt zij de ULO waarna zij diploma’s behaalt in machineschrijven en stenografie en enige tijd als typiste werkzaam is.

 

In 1947 treedt zij toe tot de congregatie Dominicanessen van Neerbosch.

Zuster Ernestine volgt de Kweekschool en behaalt Onderwijsakte A.

In diezelfde tijd heeft zij haar eeuwige professie afgelegd.

Na enkele maanden in Laren onderwijzeres te zijn geweest, komt haar droom uit.

Ze wordt gezonden naar Indonesië om onderwijs te geven. Ook studeert zij en geeft als docente haar kennis door aan  Studenten te Yogyakarta.

Zij beleeft er mooie jaren.

 

In 1963 gaat zij op verlof naar Nederland, maar onderneemt daarna graag de reis terug naar het land dat haar zo dierbaar is geworden.

 

Het aantal Nederlandse zusters in Indonesië neemt intussen af, maar het aantal inlandse zusters neemt toe. Onder hen zijn er die het werk van zuster Ernestine kunnen overnemen.

Zij neemt de beslissing om terug te keren naar Nederland en  kan hier maar moeilijk aarden. Zij krijgt de mogelijkheid om naar Rome te gaan en werkt enkele jaren als administratief medewerkster aan het Angelicum.

 

In 1987 keert zij definitief terug naar Nederland en raakt als vrijwilliger betrokken bij diverse welzijnorganisaties.

Ook binnen de congregatie neemt zij verschillende taken op zich.

 

De laatste jaren van haar leven woont zij in Huize Rosa.

Omringd door goede zorg is zij begonnen aan haar laatste reis ….

Op 27 januari 2020 overleed zij.

Overleden: zuster Maria Liesbeth Trooster o.p.

Zuster Liesbeth werd in Vlaardingen geboren.

 

In 1948 kwam zuster Liesbeth naar het Elisabeth’s Gasthuis in Arnhem waar zij in 1952 het diploma  verpleegkundige A behaalde. Vervolgens behaalde zij het diploma  kraamkunde. Tot haar intrede werkte zij op de polikliniek van het Elisabeth’s Gasthuis.

 

Op 15 mei 1955 trad zij in bij de Zusters Dominicanessen van Neerbosch.

De dag na haar kleine professie ging ze terug naar het Elisabeth’s Gasthuis om ingezet te worden in de verpleging. Na de opleiding aan de verpleegstershogeschool in Nijmegen werkte zij daar als  hoofdverpleegkundige.

 

Van 1966 tot 1986 werkte zij met hart en ziel in het ziekenhuis te Resplendor in Brazilië. Waarvan zij zelf achteraf zei: “Het was de mooiste en warmste tijd van mijn leven.”

 

Na haar terugkeer in Nederland was zij tot 1994 als vrijwilliger werkzaam in het seniorenpastoraat te Utrecht en actief voor ‘Actie voor Actie’ ten behoeve van sociale projecten in Brazilië.

 

Zuster Liesbeth was een bekwaam en op mensen gerichte verpleegkundige, met belangstelling voor ieders persoonlijk verhaal.

Zij genoot van de natuur en zocht naar wat waar en echt is. Haar leven lang wist zij zich gesteund en getroost door Maria.

 

19 februari is zij rustig ingeslapen

 

Wij geloven niet dat het laatste woord aan de dood is.

Om met Johannes te spreken:

 

‘De wind waait waarheen hij wil; je hoort zijn geluid,

maar je weet niet waar hij vandaan komt en waar hij heen gaat.

Zo is het ook met iedereen die uit de Geest geboren is.’

derde boek Holkje van der Veer

Zaterdag 23 november werd ‘Drijf-veer. De angst voorbij’ gepresenteerd in het klooster van Huissen. Het is het derde boek van dominicanes Holkje van der Veer.

 

In 2013 verscheen Verlangen als antwoord, een boek over haar roeping als dominicanes. In 2016 verscheen Veer-kracht, dat gaat over de levenslessen die zuster Holkje kreeg door wat ze haar ‘bijzondere lichaam’ noemt. Het Syndroom van Marfan bepaalt haar dagelijks leven en ook deels haar spiritualiteit.

 

Nu is Drijf-veer. Voorbij de angst verschenen. Uitgever en norbertijn Joost Jansen reikte haar het eerste exemplaar aan. Holkje gaf de eerste boeken door aan mensen veel betekend hebben bij het schrijven aan het boek, zoals Joris. Hij is leerling aan de Monnikskap in Nijmegen, een school voor havo/vwo voor kinderen met een beperking. Holkje doet daar eens per week vrijwilligerswerk. Mooi detail is dat de school deel is van het Dominicus College, begonnen als kleinseminarie van de dominicanen.

 

Bij de feestelijke presentatie, zaterdag 23 november in Huissen, speelde Holkje nog eenmaal het deel van de voorstelling ‘Cabaretiers en andere Predikers‘ dat ze samen met theatermaker Patrick Nederkoorn maakte, eindigend in het dramatische beeld van een piëta, maar dan met twee mensen die allebei aan een beademingsmachine liggen. In gesprek met programmamaker Arjan Broers vertelden zij over de betekenis die de samenwerking voor hen heeft gekregen.

 

Elske te Lindert zong en speelde piano. Lekendominicaan Sipke Draisma interviewde de schrijfster.

 

‘Wees niet Bang! Heb moed en wees stoer. Laat je niet bang maken en leef voorbij de angst.’ In haar nieuwe boek neemt Holkje van der Veer deze woorden als uitgangspunt om met vertrouwen voorbij de angst te leven. Ze verkent op haar eigen creatieve manier de vele aspecten die deze woorden oproepen, zoals schaamte, onzekerheid, zwijgen maar ook moed en vertrouwen.

 

Ze luistert naar verhalen van ervaringsdeskundigen, waaronder een vluchteling, een verpleegkundige en een student die wacht op een medische ingreep. Het gaat om de moed om te vluchten, de moed om vol te houden, de moed om opnieuw te beginnen. Ze maakt daarbij gebruik van bijbelcitaten (‘Wees niet bang om de Bijbel te openen’), gedichten, observaties en eigen inzichten.

 

Holkje van der Veer o.p. Drijf-veer. Voorbij de angst. Berne Media, ISBN 9789089723406, 160 blz, € 17,95

 

 

zie ook www.dominicanen.nl

Novicen bij de dominicanessen

Donderdag 7 november begonnen twee vrouwen aan een noviciaat bij de dominicanessen van Neerbosch. De laatste keer dat een vrouw intrad was in 1997.

 

Een paar jaar geleden meldden zich enkele vrouwen die belangstelling hadden voor het dominicaanse leven. Dat gebeurde enkele jaren nadat de broeders nieuwe kandidaten kregen. In 2016 droomde zr. Holkje van der Veer in diverse media hardop van een nieuw vrouwenklooster.

 

Behalve met de belangstellenden spraken de verschillende congregaties van dominicanessen in Nederland ook met elkaar. De meeste congregaties zijn immers al jaren bezig met hun voltooiing.

 

In mei 2018 begonnen vier belangstellenden aan een oriëntatiejaar bij de dominicanessen van Neerbosch. Dit was een uitgebreide kennismakingsperiode met maandelijkse bijeenkomsten van ontmoeting, gebed, bezinning en gesprek.

 

De vrouwen maakten kennis met de zusters op de stichtingsdatum van de congregatie van Neerbosch en het Dominicusfeest (8 augustus). Ook een bezoek thuis, in de eigen omgeving, maakte deel uit van het jaar, net als gesprekken met een psycholoog.

 

        Van de vier vrouwen vroegen er twee om in te mogen treden: Marga en Marieke. Dat gebeurde op donderdag 7 november, het feest van de heiligen van de dominicaanse orde. Tijdens de vesperviering vond de intredeceremonie plaats in de Dominicuskapel in Neerbosch. De zusters en enkele familieleden waren hierbij aanwezig en hoorden de motivatie van Marieke en Marga waarom zij deze stap gezet hebben.

 

 

Met de intrede is een tijd van verder ingroeien in het dominicaanse leven begonnen. Net als bij de broeders gebeurt dat verder in stilte, zonder media-aandacht.

 

De congregatie (voluit: de dominicanessen van de H. Familie te Neerbosch) is in 1848 klein begonnen, ‘met enkele vrouwen die zich geroepen wisten om een leven te leiden in toewijding aan God en mensen’, zegt zr. Therese Mentink. ‘Zij vertrouwden erop dat God de weg wel zou wijzen. In dat vertrouwen gaan ook wij op weg.’

 

We vragen u om uw gebed voor de zusters en de novicen.

 

Hoe het 800 jaar geleden begon …

Het leven van Sint Dominicus (1170 – 1221) begon – zoals dat van de meeste andere kinderen – samen met zijn familie en vrienden. Zijn ouders waren in goede doen, maar niet echt rijk.
Het was een vroom gezin. Er waren al twee zonen aan het studeren voor het priesterschap. Maar intussen hadden ze een redelijk normaal leven in Caleruega, in Oud-Castilië.

Toch waren er wat vroege aanwijzingen voor een grote toekomst. Vóór zijn geboorte had Juana, de moeder van Dominicus, een visioen. Ze zag een hond met een vlammende toorts in zijn bek, die tijdens het lopen de hele wereld in vuur en vlam zette. Dat werd geïnterpreteerd als een teken dat haar zoon de wereld in lichterlaaie zou zetten met het Evangelie. Ook verscheen er bij zijn doopsel een soort ster op het voorhoofd van Dominicus.
Dat heeft ertoe geleid dat de toorts en de ster symbolen zijn geworden van Sint Dominicus en van de Orde die hij heeft gesticht.

Hoewel hij een andere kant op had kunnen gaan, volgde Dominicus in de voetstappen van zijn broers en begon hij aan zijn studie voor het priesterschap. Terwijl hij daarmee bezig was, brak er een hongersnood uit en hij is erom bekend dat hij zijn boeken verkocht (het middeleeuwse equivalent van de tegenwoordige computer of smartphone!). Hij gebruikte het geld om voor de armen te zorgen.
Deze edelmoedige jongeman werd kort daarna tot priester gewijd en sloot zich vervolgens aan bij een religieuze gemeenschap in Osma. Hij stelde zich waarschijnlijk een eenvoudig en rustig leven voor. Maar God had, naar het schijnt, andere plannen.

 

Bidden voor elkaars intenties helpt

Als Dominicanessen vormen wij een gebedsgemeenschap.
Bidden is een belangrijke pijler in ons leven.
Door samen te bidden getuigen wij aan elkaar, dat Christus onder ons aanwezig is.
Onze verbondenheid met Christus, onze bezinning en gebed brengen ons ook dichter bij God.

Wij leggen ons leven in Gods Hand en zijn ervan overtuigd dat hij ons bidden en onze intenties hoort.
Dit beperkt zich niet alleen tot ons eigen leven. Wij willen graag anderen “meenemen” in ons gebed. Wanneer u een intentie hebt waarvoor wij samen kunnen bidden… kijk bij het kopje “Bidden” om de intentie op te geven.